ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථිකය සහ ස්ටාර්ට්අප් ( startup) දිරිගැන්වීම්..

ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ (ICTA)  ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යක්ෂ චානුක වත්තේගම සහ ආරම්භක පරිසර පද්ධති startup  සංවර්ධන අධ්‍යක්ෂ සචින්ද්‍ර සමරරත්න යන අයට   මෙවර  වෙළෙඳ හා සංවර්ධන පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවේදී (UNCTAD) ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් මෙරට ඩිජිටල්  සන්වරතන න ක්‍රියාවලිය  පිළිබද අත්දැකීම්  බෙදාගැනීමට අවස්තාව උදාවිය . මෙම අන්තර්ජාතික සමුළුව  මාර්තු 14 සිට 15 දක්වා ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවරදී පැවැත්වුනි  “ප්‍රධාන හවුල්කාර රටවල ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනය වැඩි දියුණු කිරීමට   තීර සාර සහ නවොත්පාදක මාර්ග   ’ යන්න  මෙවර සමුළුවේ  තේමාව ලෙස යොදාගෙන තිබුණි .

ඇමෙරිකා  එක්සත් ජනපදය, ඉන්දුනීසියාව, ශ්‍රී ලංකාව, ඉතියෝපියාව, දකුණු අප්‍රිකාව, මැලේසියාව, චීනය, මොසැම්බික් සහ පකිස්ථානය වැනි රටවල ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් සහ ප්‍රවීණයන් රැසක්  මෙම සමුළුවට එක්වසිටියහ .  කර්මාන්ත සහ වෙළෙඳාම, ඩිජිටල් ආර්ථිකය සහ  ණය පිළිබඳ ධරණිය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය, සාර්ථක ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනයන්ගෙන්  සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් උගත් පාඩම් මෙහිදී සාකච්චාවට ලක්වූ  ප්‍රධාන මාතෘකා කිහිපයකි. ඊට අමතරව,  වසංගතයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉදිරිපත්වූ සාර්ථක සාර්ව මුල්‍ය ප්‍රතිපත්ති පිළිබද අත්දැකීම් බෙදා ගැනීමට ද  වේදිකාවක් විය;

අන්ක්ටාඩ් හි මහලේකම් Rebeca Grynspan , ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සමුළුව ඇරබුනු අතර   පළමු දිනයේ ප්‍රධාන දේශනය පවත්වනු ලැබුවේ  ජිනීවා හි එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලයේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ නිත්‍ය නියෝජිත චෙන් ෂු. විසිනි.  චීනයේ ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනය: සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ඉගෙන ගත පාඩම්  පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් ද මෙහිදී ඉදිරිපත්කෙරින .ඉන් අනතුරුව පවතී  විද්වත් සාකච්චා මණ්ඩපයට  ඇමෙරිකා  එක්සත් ජනපදයේ බොස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ගෝලීය සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂ Kevin P. Gallagher, ඉන්දුනීසියාවේ INDEF හි විධායක අධ්‍යක්ෂ තව්හිඩ් අහමඩ්, ශ්‍රී ලංකාවේ  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනයෙහි  ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යක්ෂ චානුක වත්තේගම  ඉතියෝපියාවේ ප්‍රතිපති අධ්‍යන කේන්ද්‍රයේ Firew Woldeyes,ඇතුළු පිරිසක්  එක්වුහ.

මෙම සැසිවාරය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් වත්තේගම මහතා ප්‍රකාශ කළේ, ජාතික ඩිජිටල් පරිවර්තනයක් තුලින් ඩිජිටල් ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම කෙරෙහි ශ්‍රී ලංකාව යොමුවි සිටින මොහොතක මෙම සමුළුව වඩාත් වදහත්වන බවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ     ඩිජිටල් පරිවර්තන කාර්යයේදී     මූලික අංශ තුනක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.  ඩිජිටල් රජය, ඩිජිටල් ආර්ථිකය සහ ඩිජිටල් සේවා. එම අංශ තුනයි .මෙහිදී අන්ක්ටාඩ්   UNCTAD විසින් මෙහෙයවන  ලද  ශ්‍රී ලංකාවේ  නවොත්පාදක මුලපිරීම් පිළිබද අධ්‍යනයෙන්  මෙම ගමනට ධනාත්මක ලෙස බලපානබවත්  වැඩිදියුණු කරන ප්‍රතිපත්ති සහ හොඳම භාවිතයන් පිළිබඳව  වටිනා අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ඉන් හැකිවූ බවද වත්තේගම මහතා මෙහිදී ප්‍රකාශ කරන ලදී.

‘සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ඩිජිටල් නවෝත්පාදන ආරම්භ කිරීම් ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති’ පිළිබඳ සාකච්චා සමුළුවක් දෙවන දිනයේ පැවැත්වුනි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ඉන්දුනීසියාවේ නිත්‍ය නියෝජිත අර්මනාතා සී. නසීර් විසින් එදින ප්‍රධාන දේශනය ඉදිරිපත් කරන ලද අතර ඉන් අනතුරුව පවතී විද්වත් කථිකාවට   ආරම්භක පරිසර පද්ධති සංවර්ධන, අධ්‍යක්ෂ සචින්ද්‍ර සමරරත්න, (ICTA, )පකිස්තානයේ තොරතුරු තාක්ෂණ පිළිබඳ අගමැති කාර්ය සාධක බලකායේ , සෆ්දාර් සොහේල්,ඉතියෝපියාවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පර්යේෂක, (PSI)   සංවර්ධන ආයතනයේ Tsegay Gebrekidan Tekleselassie ඉන්දුනීසියාවේ ආර්ථික හා මූල්‍ය අංශයේ (INDEF) අධ්‍යක්ෂEsther Sri Astuti Agustin සහ  චීනයේ CAICT හි ප්‍රතිපත්ති සහ ආර්ථික පර්යේෂණ ආයතනයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ Wang Chaoxian. මෙම සාකච්චාවට එක්වුහ.

මෙහිදී සචින්ද්‍ර සමරරත්න( ICTA ) ප්‍රකාශ කළේ, “වර්ධනය වන ආරම්භක පරිසර පද්ධතියක් startup සතු අත්දැකීම්  දත්ත මත පදනම් වූ ප්‍රවේශයකින් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනහිලා උපකාරීවන ලෙස  බෙදා ගැනීමට  හැකි වූ බවයි.  තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් බිම්මට්ටම දක්වාවූ තාක්ෂණික ආරම්බකයින්  වෙත යාමට හැකිවිතිබේ. එමෙන්ම   ආරම්භකයින් සඳහා අවශ්‍ය ඉහළ මට්ටමේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයට අවශ්‍ය පුළුල් පසුබිමක් සකස්කිරිමටත් හැකිවූ බව ප්‍රකාශ කරන ලදී.

ඒ ඒ රාජ්‍යවල  ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනකාර්යේදී ,  උපායමාර්ගික ආර්ථික මැදිහත්වීම් ඵලදායී ලෙස සැලසුම් කිරීම, කළමනාකරණය කිරීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ ඇගයීම  සඳහා ඇති  සීමාවන් හා  ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳව  මෙහිදී සාකච්චාවට ලක්විය . ජාතික ධාරිතා සංවර්ධනයට සහායවීම  සදහා  හවුල්කාර රටවල අත්දැකීම් බෙදාහදා ගැනීම වැඩසටහනේ අරමුණයි.